وحدت و نسبت آن با توحيد
آزاد جعفري
| 
|
هفته وحدت تذكاري است براي بذل توجه بيشتر به معيار، سنجه و شاخص مهمي با نام «وحدت» كه از امّهات انديشه بنيانگذار انقلاب اسلامي و به طور كلي از امّهات تفكر اسلامي و شيعي ماست.
«در اينجا لازم است شما را به يك نكته نصيحت كنم و آن اين است كه اتحاد و انسجامتان را حفظ كنيد. شما بايد بدانيد كه هر اختلاف و نزاعي شروع شود، از باطن خود انسان است و هر اتحاد و انسجامي كه حاصل شود، از خداست.»
امام خميني(ره) / صحيفه نور، ج 16، ص 147
هفته وحدت تذكاري است براي بذل توجه بيشتر به معيار، سنجه و شاخص مهمي با نام «وحدت» كه از امّهات انديشه بنيانگذار انقلاب اسلامي و به طور كلي از امّهات تفكر اسلامي و شيعي ماست.
وقتي بنيان و اساس تفكر ديني، توحيد است و يكتايي مبدا و يكپارچگي و وحدت كثرت هاي موجود در جهان هستي، چگونه مي توان دم از دين و دينداري بويژه اسلام و مسلماني زد و در عين حال، آگاهانه و غرض ورزانه يا ناآگاهانه و از روي غفلت، مدام بر طبل جدايي و تفرقه كوبيد؟
وحدت كلمه نه فقط لازمه حفظ نظام اجتماعي، كه اساسا شرط لازم تعالي فردي آدمي است. در خصوص اثر اجتماعي وحدت، امام راحل در جايي ديگر فرموده اند: «بايد به همت همه باشد يعني يك قشر كه نمي تواند بسازد، همه اقشار بايد روي هم رفته، همانطور كه اين نهضت را اگر يك قشر ميخواست كه به آخر برساند نمي شد، همه اقشار وقتي با هم شدند اين سد شكسته شد از اينجا به بعد هم بايد همه اقشار با هم باشند تا بتوانند اين بار را به آخر برسانند.» (صحيفه نور، ج 6 ، ص 144)
اصولا توجه به وحدت خصوصا اثر اجتماعي آن در بيانات حضرت امام (ره) فراوان است چنانچه كتابي كه از مجموعه تبيان (آثار موضوعي امام) با نام وحدت به چاپ رسيده با شمار 431 صفحه از جمله كتب قطور اين مجموعه بوده و سراسر آكنده است از تأكيد و توصيه نسبت به اين واژه بنيادين تفكر ديني.
نقل قولي كه براي پيشاني اين يادداشت برگزيده شده، اما به وجهي ديگر اشاره دارد كه جنبه اخلاقي و معرفتي مسأله است، اينكه وحدت در خدابيني ريشه دارد و تفرقه در خودبيني. نيروهاي رحماني وجود انسان بدون باور و اعتقاد قلبي و عملي به وحدت كه مستلزم دوري از خودبيني و خودپرستي است ياراي غلبه بر شياطين دروني و بيروني را ندارند؛ چراكه گناه اصلي و نخستين و به فرموده امام خميني «ارث شيطان» خودبيني است؛ رذيل هاي كه مهمترين مانع وصول به آرمان مقدس وحدت و به دنبال آن نگرش توحيدي نسبت به عالم وجود است.
اين سخن والا و حكيمانه كه «هر اختلاف و نزاعي شروع شود، از باطن خود انسان است و هر اتحاد و انسجامي كه حاصل شود، از خداست» اشاره به همين لزوم «تخليه» وجود از خواهش هاي نفساني و به دنبالش «تجليه» و صيقل دل به جلاي نور جمال الهي و در نهايت «تحليه» و زيباسازي وجود با ذات اقدس پروردگار و از اين طريق مظهر جمال او شدن، دارد.
مرتبه هاي از توحيد كه نيل بدان جز با رستن از رشحات خودخواهي و خودبيني و ايمان عميق به ديگرخواهي و وحدت حاصل نميشود.
- آزاد جعفري
