قدرشناسی برای قدر باشیم
| 
|
شب قدر، شبیاست که بر اساس باور مسلمانان، قرآن در آن نازل شدهاست. در شب قدر، همه امورات عالم اندازهگیری میشود و به تصویب حجت خدا در هر زمان میرسد. اما دقیقاً معلوم نیست شب قدر کدام شب است.
درست در انتهای یک تابستان داغ، در کوچه پس کوچه های بن بست دلت، ناگهان باران می بارد. می بارد و می بارد تا سیر شوی، نه سیلاب شوی و تو نیز بباری...
درست در انتهای یک تابستان داغ، دشتی سرسبز می یابی. جایی در بی کرانه. به بلندای ابدیت. چشمانت زیر آفتاب داغ و سوزان باز می شود، بی آنکه چشمانت بسوزد، چشم باز می کنی و بصیرت را، نور را، بی انتها را و هستی را می بینی...
درست در انتهای یک تابستان داغ، قدر می شناسی، قادر را می شناسی و قدر شناس می شوی...
بیتردید شب قدر از شبهای با عظمت و با اهمیت سال است .دلیل فضیلت این شب بر سایر شبها به اعتبار اموری است که در این شب محقق میشود. بر همین اساس نیز پیامبر خدا (ص) می فرمایند: هر کس شب قدر را احیا بدارد و مومن باشد و به روز جزا اعتقاد داشته باشد تمامی گناهانش آمرزیده میشود.
در فرهنگ غنی اسلام نیز همه چیز را با معیارهای الهی میسنجند و بر همین اساس قرآن شب قدر را از هزار ماه برتر دانسته و در روایات آمده است که نزول ملایکه و روح در شب قدر نشانه شرافت آن بر هزار ماه است.
امام صادق (ع) نیز در این رابطه می فرمایند: از کتاب خدا استفاده میشود که شماره ماههای سال نزد خداوند دوازده ماه است. سرآمد ماهها ماه رمضان است و قلب ماه رمضان لیله القدر است.
شب قدر، شبیاست که قرآن در آن نازل شدهاست. در شب قدر، همه امورات عالم اندازهگیری میشود و به تصویب حجت خدا در هر زمان میرسد. اما دقیقاً معلوم نیست شب قدر کدام شب است؛ گروهی آن را در طول سال محتمل میدانند و گروهی در ماه رمضان، گروهی یکی از 12 شب آخر این ماه و گروهی یکی از شبهای بیست و یکم، بیست و سوم و نوزدهم ماه رمضان را شب قدر میدانند.
شیعیان نیز عموماً شب بیست و سوم را شب قدر میدانند. این شب دارای اعمال فراوانی است که در کتب دعایی مذکور است. خوابیدن در شب قدر مذموم و شبزندهداری در آن مستحب است.
بنا بر روایات، روز قدر هم به اندازه شب قدر ارجمند است. دعا و استغفار در شب قدر، وظیفه دانسته شده است و رسول خدا(ص) بر دعا در آن و طلب عافیت از خداوند تأکید فرموده است.
نزول قرآن در این شب
طبق روایات موجود قرآن نزول دفعی و تدریجی دارد.در نزول دفعی کل قرآن در شب قدر نازل شده است و در نزول تدریجی و تفصیلی قرآن طی بیست و سه سال دوران نبوت پیامبر گرامی (ص) به صورت الفاظ نازل شده است.
از دیگر فضایل این شب نامگذاری یکی از سورههای قرآن به نام «قدر» است که این خود گویای فضیلت و اهمیت این شب است. این شب، شب مبارکی است زیرا خدا میفرماید: «و قرآن که بهترین خیرات و برکات است در این شب مبارک نازل شده است». (دخان آیه3).
بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی به مناسبت آغاز شبهای قدر
[شب قدر]شبى [است] که فرشتگان، زمین را به آسمان متصل مىکنند، دلها را نورباران و محیط زندگى را با نور فضل و لطف الهى منور مىکنند. این شب، شب سِلم و سلامت معنوى - سلام هى حتّى مطلع الفجر - شب سلامت دلها و جانهاست. شفاى بیماریهاى اخلاقى، بیماریهاى معنوى، بیماریهاى مادى و بیماریهاى عمومى و اجتماعى که امروز متأسفانه دامان بسیارى از ملتهاى جهان، از جمله ملتهاى مسلمان را گرفته است! سلامتى از همهى اینها، در شب قدر ممکن و میسر است؛ به شرطى که با آمادگى وارد شب قدر شوید.
در شب نوزدهم [ماه رمضان]، حاجات، ارزاق و مقدّرات انسان نوشته مىشود؛ در شب بیستویکم اِبرام، و در شب بیستوسوم امضا مىشود؛ یعنى تقدیرات و مقدّرات انسانى در این سه شب، مقدّر مىشود.
شب قدر در حقیقت شب امام زمان و شب ولایت است، شب توجّه به ولى عصر ارواحنا فداه است و همه عالم وجود، گِرد سر امام عصر علیهالسّلام حرکت مىکند و این سلام و این ملائکه، همه متوجّه آن بزرگوار هستند.»
قدر به معنای اندازه گیری است
حجت الاسلام سعیدی، استاد دانشگاه الهیات در گفت و گو با خبرنگار اجتماعی برنا درباره فضیلت شبهای قدر می گوید: «قدر» در لغت به معناى اندازه و اندازهگیرى و تقدیر نیز به معناى اندازهگیرى و تعیین است. اما معناى اصطلاحى «قدر»، عبارت است از ویژگى هستى و وجود هر چیز و چگونگى آفرینش آن به عبارت دیگر، اندازه و محدوده وجودى هر چیز، «قدر» نام دارد.
به گفته وی بنابر دیدگاه حكمت الهى، در نظام آفرینش، هر چیزى اندازهاى خاص دارد و هیچ چیزى بىحساب و كتاب نیست. جهان حساب و كتاب دارد و بر اساس نظم ریاضى تنظیم شده، گذشته، حال و آینده آن با هم ارتباط دارند.
وی ادامه می دهد: در این شب تمام حوادث سال آینده به امام هر زمان ارائه مىشود و وى از سرنوشت خود و دیگران با خبر مىگردد. در همین زمینه امام باقر علیه السلام مىفرماید: «انه ینزل فى لیلة القدر الى ولى الامر تفسیر الامور سنةً سنةً، یؤمر فى امر نفسه بكذا و كذا و فى امر الناس بكذا و كذا؛ در شب قدر به ولى امر (امام هر زمان) تفسیر كارها و حوادث نازل مىشود و وى درباره خویش و دیگر مردمان مأمور به دستورهایى مىشود.»
به اعتقاد سعیدی بنابراین، معناى تقدیر الهى این است كه در جهان مادى، آفریدهها از حیث هستى و آثار و ویژگىهایشان محدودهاى خاص دارند. این محدوده با امورى خاص مرتبط است؛ امورى كه علتها و شرایط آنها هستند و به دلیل اختلاف علل و شرایط، هستى، آثار و ویژگىهاى موجودات مادى نیز متفاوت است.
این استاد داشنگاه با بیان اینکه هر موجود مادى به وسیله قالبهایى از داخل و خارج، اندازه گیرى و قالب گیرى مىشود می افزاید: این قالب، حدود، یعنى طول، عرض، شكل، رنگ، موقعیت مكانى و زمانى و سایر عوارض و ویژگىهاى مادى آن به شمار مىآید. پس معناى تقدیر الهى در موجودات مادى، یعنى هدایت آنها به سوى مسیر هستىشان است كه براى آنها مقدر گردیده است و در آن قالبگیرى شدهاند.
وی اضافه می کند: به عبارت روشنتر، شب قدر یكى از شبهاى دهه آخر ماه رمضان است. طبق روایات ما، یكى از شبهاى نوزدهم یا بیست و یكم و به احتمال زیادتر، بیست و سوم ماه مبارك رمضان است. در این شب - كه شب نزول قرآن به شمار مىآید - امور خیر و شر مردم و ولادت، مرگ، روزى، حج، طاعت، گناه و خلاصه هر حادثهاى كه در طول سال واقع مىشود، تقدیر مىگردد.
