راهی برای هدایت پساندازهاي كوچك مردم
| 
|
هفته گذشته فرابورس ايران به عنوان سومين بورس كشور در حضور وزير اقتصاد و معامله سهامشركت مرجانكار آغاز به كار كرد. همين مساله بهانهاي شد تا به سراغ مصطفي اميد قائمي، مديرعامل فرابورس برويم و از او در خصوص چند و چون اين نهاد تازهتاسيس و فوايد آن براي اقتصاد ملي بپرسيم.
هفته گذشته فرابورس ايران به عنوان سومين بورس كشور در حضور وزير اقتصاد و معامله سهامشركت مرجانكار آغاز به كار كرد. همين مساله بهانهاي شد تا به سراغ مصطفي اميد قائمي، مديرعامل فرابورس برويم و از او در خصوص چند و چون اين نهاد تازهتاسيس و فوايد آن براي اقتصاد ملي بپرسيم.
اگر به مسائل بازار سرمايه و سرمايهگذاري علاقهمند هستيد. اين گفتگو را بخوانيد.
- علت اصلي تشكيل فرابورس چه بود؟
در سالهاي اخير هميشه جاي خالي محفلي قانوني و تحت نظارت براي انجام معاملات سهام شركتهاي فعال در بازار اوليه وجود داشت؛ هرچند در اين ميان به طور پراكنده چند بازار براي انجام معاملات دستدوم شركتهاي سهاميعام خارج از بورس تشكيل شده بود، اما اين بازارها مجوز قانوني براي انجام معاملات سهام نداشتند.
همين مساله سبب شد طرح ايجاد بازار خارج از بورس به وسيله سازمان بورس و اوراق بهادار به شوراي بورس ارسال شود و اعضاي اين شورا با راهاندازي قانوني اين بازار موافقت كردند و ساماندهي بازار خارج از بورس ايران وارد فاز عملياتي شد. با انجام اقدامات اوليه و برگزاري مجمع فرابورس، اين نهاد به طور قانوني و با مجوز سازمان بورس و اوراق بهادار در آبان گذشته به ثبت رسيد.
- تفاوت فرابورس با بورس در چيست؟
فرابورس شرايط سادهتري براي ورود سهام شركتها و اوراق بهادار در نظر گرفته تا شركتها براحتي بتوانند از منافع فعاليت در بازار سرمايه بهرهمند شوند.ضمن اينكه دامنه فعاليت فرابورس گستردهتر از بورس است و به همين دليل آن را فرابورس نام نهادند.
- شما به تفاوتها اشاره نكرديد.
به طور مثال در بورس شركتهايي كه سهام آنها قرار است معامله شوند بايد چند دوره پياپي سودآوري داشته باشند تا بتوانندوارد شوند، اما در فرابورس هر شركت سهامي عام كه حتي تازه شروع به كار كرده باشد و نزد سازمان با سرمايه حداقل يكصد ميليون تومان ثبت شده باشد، ميتواندوارد فرابورس شود و اين يكي از شاخصترين شرايط براي پذيرش در فرابورس است كه به اين ترتيب شركتهاي زيادي ميتوانند بسادگي وارد فرابورس شوند.
- يعني هيچ مشكلي در اين مسير براي شركتها وجود ندارد؟
البته اينطور هم نيست كه هر كسي شركت خود را در اين بازار عرضه كند. شركت بايد يكسري شرايط اوليه داشته باشد، مثل ثبت نزد سازمان بورس و داشتن حسابدار رسمي و... بايد شرايط پذيرش در فرابورس را احراز كند.
- اين بازار كمكي هم به اجراي اصل 44 و تسريع اين فرآيند هم خواهد داشت؟
ببينيد، هم اكنون بسياري از شركتهاي دولتي را سازمان خصوصيسازي بايد تا آخر سال واگذار كند، اما به دليل ساختار دولتي و نداشتن بسياري از حداقلها اين امكان براي آنها، به منظور عرضه در بورس وجود ندارد. بر اساس بررسيهايي كه كارگروههاي مختلف ما انجام دادند بسياري از اين شركتها شرايط اوليه پذيرش و عرضه در فرابورس را دارند، چون حتي شركتهاي زيانده هم ميتوانند وارد فرابورس شوند، اما بايد شرايط اوليه را داشته باشند.
- شما در ابتدا به فعاليت بازارهاي غيرقانوني فعال در اين حوزه اشاره كرديد، تكليف اينها چه ميشود؟
پيش از ورود فرابورس، چون نياز به وجود اين بازار احساس ميشد،به طور پراكنده بازارهاي كوچكي با اين كاركرد راهاندازي شده بودندو شايد يكي از دلايل تولد فرابورس هم وجود همين بازارهاي غيرقانوني بود كه ساماندهي شوند؛ اما پس از شروع به كار فرابورس چند تا از اينها تعطيل شدند و بقيه هم بايد تغيير ساختار و كاركرد بدهند. چون فرابورس تنها بازار اوراق بهادار
” چون ريسكها در اين بازار بيشتر است توصيه ميكنم سرمايه گذاران جزء براساس تحليل و مطالعه اقدام به خريد سهامدر فرابورس كنند “
- شما به سرمايهگذاران جزء هم پيشنهاد ورود به اين بازار را ميدهيد؟
من به تمام كساني كه ميخواهند در اين بازار فعال شوند چون ريسكها در اينجا بيشتر است توصيه ميكنم به طور قطع براساس تحليل و مطالعهاقدام به خريد سهام در فرابورس كنند تا بعدها متضرر نشوند و به هيچ عنوان اسير شايعه و گفتهها و نگفتهها نشوند.
البته بزودي طراحي صندوقهاي سرمايهگذاري مشترك ويژه فرابورس به پايان ميرسد و توصيه ميكنم از واحدهاي اين صندوقها خريد كنند، هرچند تا پيش از آن هم ميتوانند با راهنمايي تحليلگران يا بر اساس مطالعات علمي خود به خريد و فروش اقدام كنند.
- پذيرش شركتها در فرابورس چه مزيتي دارد؟
البته چند تا از مزيتها را كه گفتم، اما كاركرد اصلي بازارهاي اوراق بهادار، تجهيز، جمعآوري و هدايت پساندازهاي كوچك مردم براي اجراي طرحهاي بزرگ اقتصادي است تا شركتها با شرايطي آسانتر بتوانند از مزاياي تامين منابع ارزانقيمت از طريق بازار سرمايه، استفاده كنند. علاوه بر فروش سهام و افزايش سرمايه، راهكارهايي از قبيل انتشار اوراق مشاركت، انتشار گواهي سپرده سرمايهگذاري خاص و... براي شركتهاي پذيرفته شده در فرابورس پيشبيني شده است.
همچنين سهامداران عمده و خرد براي خريد و فروش سهام به چاپ آگهي و استفاده از روشهاي بازاريابي سنتي نياز ندارند و به سهولت ميتوانند سهام خود را با مراجعه به كارگزاران با هزينهاي كمتر در اين بازار بفروشند .
بر اساس لايحه پيشنهادي دوفوريتي توسعه ابزارها و نهادهاي مالي جديد به مجلس، شركتهاي پذيرش شده در فرابورس ايران مشمول معافيتهاي مالياتي قابل توجهي خواهند شد و علاوه بر اينكه بين 5 تا 10 از ماليات بر درآمد اين شركتها مشمول تخفيف ميشود، ماليات نقل و انتقال سهام اين شركتها همانند بورس نيم درصد خواهد بود.
با توجه به اينكه هماكنون بانكها فقط سهام شركتهاي بورسي را به عنوان وثيقه براي ارائه تسهيلات قبول ميكنند، پس از پذيرش سهام شركتها در فرابورس، امكان وثيقهگذاري سهام و اخذ تسهيلات بر سهام شركتهاي پذيرفته شده در اين بازار هم امكانپذير ميشود.
در حال حاضر پذيرهنويسي اوراق مشاركت و گواهي سپرده در شبكه بانكي، هزينههاي زيادي را براي ناشر در بر دارد، چراكه بخش قابل توجهي از منابع به دست آمده بايد نزد بانك براي بازخريد اوراق سپردهگذاري شود وخريداران نيز از بازار دستدوم اين اوراق بيبهره هستند.
فرابورس تمهيدات لازم را براي پذيرهنويسي و انتشار اوراق مشاركت و ابزارهاي مالي خاص براي تامين مالي طرحهاي مورد نظر در فرابورس انديشيده است. از اين رو انتشار اوراق مشاركت و گواهي سپرده سرمايهگذاري خاص در فرابورس و انجام معامله دستدوم اين اوراق در فرابورس، هزينه تامين مالي ناشر را بشدت كاهش ميدهد و سرمايهگذاران را از يك بازار نقدپذير و قابل اتكا برخوردار ميكند.
- حال اگر شركتي وارد فرابورس شد و خواست از اينجا به بورس برود، تكليف چيست؟
در صورتي كه به هر دليل سهامداران عمده شركتي تصميم بگيرند شركت خود را از فرابورس خارج كنند، در دستورالعمل پذيرش ساز و كاري به اين منظور در نظر گرفته شده است كه با گذراندن فرآيند مشخصي امكان خروج از اين بازار و حتي تبديل شركت به شركت سهامي خاص بسادگي امكانپذير خواهد بود.
- امكان انتقال به معاملات بورس هم براي آنها وجود دارد؟
بله، چون شركت سپردهگذاري ما و بورس يكي است، بسادگي ميتواند معاملات خود را به آنجا منتقل كند، اما به شرطي كه آنجا پذيرش و درج شود. بعيد ميدانم كسي كه وارد فرابورس شود، ديگر از اينجا خارج شود؛ البته اين را به شوخي عرض كردم.
- در پايان اگر بخواهيد فرابورس را تعريف كنيد، چه تعبيري از آن داريد؟
بازاري كارآمد، منصفانه و شفاف براي صاحبان سرمايه و صنايع كه براحتي ميتوان وارد آن شد.
-- منبع : جام جم
