يکشنبه ۳۰ مهر ۱۳۹۶ - 22 Oct 2017
۰

عبور غیر تورمی از رکود با هدایت نقدینگی به بورس

شنبه ۲۱ مرداد ۱۳۹۶ ساعت ۱۲:۰۷
در سیاست‌های اعلامی وزیر پیشنهادی جدید اقتصاد در حالی بر موضوع رونق بخشی به بورس تاکید شده است که بعد از عدم افزایش قیمت نفت و به بن بست خوردن ورود سرمایه‌های خارجی، امروز تنها راه رونق اقتصادی، هدایت نقدینگی از بانک‌ها به بازار سرمایه است.
عبور غیر تورمی از رکود با هدایت نقدینگی به بورس
به گزارش خدمت؛ در چهار سال اخیر، دولت یازدهم سیاست‌های اقتصادی مبتنی بر کنترل تورم را در دستور کار خود قرار داده بود. در شهریور سال 92 علی طیب‌نیا که با عنوان طبیب تورم توانست بالاترین رای اعتماد را از مجلس نهم دریافت کند، اعلام کرد که نرخ سود بانکی با نرخ تورم همخوانی ندارد و در این مسیر سپرده‌گذاران آسیب می‌بنند. با همین توجیه رفته رفته نرخ سود های بانکی افزایش یافت و نقدینگی از بازارهای مثل مسکن و ارز به سمت بازار پولی کشور حرکت کرد.

سپرده‌ها چه در قالب کوتاه‌مدت و چه در قالب بلندمدت، در بانک‌ها ذخیره شدند و از طرف دیگر با تقویت اعسار سیستم بانکی که ناشی از یک‌سری دلایل ساختاری بود، رقابت بانک‌ها برای جذب سپرده‌ها با تعیین نرخ‌های سود بالاتر شدت گرفت.

دولت بعد از 3 سال در اواسط سال 95 تصمیم به کاهش نرخ سود بانکی گرفت و بانک مرکزی نرخ سود سپرده را 15 درصد اعلام کرد. این تصمیم هر چند با هیاهوی زیادی همراه شد؛ اما در نهایت از سوی سیستم بانکی پیاده نشد و بانک مرکزی نیز تصمیم گرفت به جای فشار بر بانک‌ها برای کاهش نرخ سود، به ساماندهی موسسات مالی و اعتباری غیر مجاز بپردازد. بر اساس اطلاعات میدانی از شعب بانک‌ها، هم‌اکنون دریافت سود سپرده 25 درصد، خیلی دور از انتظار نیست؛ اما از طرف دیگر، به‌نظر می‌رسد برنامه بعدی دولت بعد از ساماندهی بازار غیر متشکل پولی موضوع کاهش نرخ سود باشد؛ اما همچنان از میزان آمادگی بانک‌ها برای همراهی با این سیاست دولت خبری در دست نیست.

دولت به غلط برای ثبت رکورد تورم تک‌رقمی در سال 93، اقدام به کنترل نرخ سود بانکی نکرد و به همین دلیل در دو سال بعد نیز کنترل نرخ سود از دست تیم اقتصادی دولت خارج شده بود. شاید اشکال اساسی عملکرد دکتر علی طیب‌نیا در مدیریت کلان فضای اقتصاد را در همین موضوع خلاصه کرد؛ چرا که اگر تیم اقتصادی در سال 93 به‌دنبال کاهش نرخ سود می‌رفت، شرایط به‌مراتب ساده‌تری برای کنترل نرخ سود بانکی در پیش رو داشت؛ اما باید پذیرفت که کنترل سود بانکی بعد از 4 سال، آن‌هم در حالی‌که استراژی جایگزین برای مدیریت نقدینگی در دست نباشد، مقداری سخت به‌نظر برسد.

به‌نظر می‌رسد در حال حاضر تنها امید دولت برای کنترل اثرات تورمی نقدینگی، بازار بورس باشد. ارزش بازار بورس ایران حدود 300 هزار میلیارد تومان است. نکته جالب آن‌که امروز 500 هزار میلیارد تومان در حساب‌های کوتاه‌مدت و 500 هزار میلیارد تومان نیز در حساب‌های بلندمدت، تحت عنوان حساب‌های غیر دیداری سپرده‌گذاری شده است و رقم نقدینگی نیز در حدود 1290 هزار میلیارد تومان است. برآوردهای اولیه غیر رسمی نشان می‌دهد که با کاهش نرخ سود در دوره نخست، حدود 200 هزار میلیارد تومان از بازار پولی خارج می‌شود. با توجه به این‌که ورود حساب نشده این پول به بازار مسکن و ارز می‌تواند اثرات قابل توجه تورمی داشته باشد، می‌توان این مبلغ را وارد بازار سرمایه کرد.

تزریق نقدینگی جدید که در حال حاضر زمزمه‌هایی از آن در بازار بورس مطرح شده است، می‌تواند یک جهش بزرگ در ارزش بازار سرمایه ایران ایجاد کند. توجه داشته باشیم که امروز بسیاری از شرکت‌ها در صف عرضه اول قرار گرفته‌اند و به‌علت عدم وجود نقدینگی کافی، عرضه آن‌ها انجام نشده است؛ بالطبع با ورود 200 هزار میلیارد تومان نقدینگی به بورس، علاوه بر رونق در بازار بورس و افزایش ارزش شرکت‌ها، می‌توان به خروج از رکود غیر تورمی امیدوار بود. از سوی دیگر، یکی از چالش‌های کاهش نرخ سود، حرکت نقدینگی به سمت بازارهای ارز و مسکن و اثرات تورمی شدید ناشی از آن عنوان شده است. این موضوع در حالی است که با جذب نقدینگی در بورس، می‌توان به کنترل بازارهای سست ارز و مسکن نیز امیدوار بود.

نکته جالب توجه آن‌که در سیاست‌های اعلامی از سوی کرباسیان، در چند بخش قابل توجه به موضوع تمرکز بر بازار بورس پرداخته شده است. شاید در نظر اول، این برنامه با فضای فعلی اقتصاد کشور تناسبی نداشته باشد، اما زمانی که به برنامه عبور از رکود غیر تورمی با کاهش قطعی نرخ سود بانکی بیشتر می‌اندیشیم، مشخص می‌شود که برنامه ارائه شده از سوی وزیر پیشنهادی جدید اقتصاد، هماهنگی دقیقی با شرایط امروز اقتصاد ایران دارد. به عبارت دیگر، بعد از شکست طرح‌های دولت یازدهم در جذب سرمایه‌گذاری خارجی و عدم افزایش قیمت نفت، آخرین امید برای جلوگیری از اثرات تورمی سیاست‌های رونق اقتصادی، برون‌ریزی نقدینگی از بازار پولی باشد.

منبع: تسنیم
کد مطلب: 76305
نام شما

آدرس ايميل شما

آیا دوست دختر داشتن در اسلام حرام است؟
اشتباهات رایج ورزشی پسران در باشگاه
عواملی که باعث مرگ سلول‌های عصبی می‌شود