چهارشنبه ۲۲ آذر ۱۳۹۶ - 13 Dec 2017
۰

نسل‌های سوم و چهارم؛ پرچم‌داران انقلاب اسلامی ایران

مصطفی منتظرالمهدی
سه شنبه ۵ مرداد ۱۳۹۵ ساعت ۱۰:۵۲
امروز دهه هفتادی‌هایی در سراسر دنیا هستند که در خاک آرمیده‌اند و محل عروجشان دمشق است و سامرا.
نسل‌های سوم و چهارم؛ پرچم‌داران انقلاب اسلامی ایران
یکی از حوادث مهم هزاره دوم میلادی، بدون شک، انقلاب اسلامی ایران است. در تاریخ معاصر جهان انقلاب‌هایی مانند انقلاب فرانسه و انقلاب روسیه را نیز می‌بینیم؛ اما انقلاب اسلامی ایران، از جهاتی با انقلاب‌های هم عصر خود مشترک و از جهاتی متمایز است.

یکی از ویژگی‌های انقلاب اسلامی ایران، مشارکت جوانان در انقلاب است. جوانان به‌دلیل روحیه آزادیخواهی و عدم دنیاپرستی‌ای که دارند؛ حضور چشمگیری در انقلاب اسلامی داشتند و تأکید خاصی که حضرت امام خمینی(ره) بر جوانان داشتند، به فرمایشی منجر شد که در 13 خرداد 42، به مأموران ساواک فرموده بودند: «یاران من در گهواره هستند.» یاران در گهواره امام(ره) در سال 42، در سال 56 وارد عرصه شدند و به تمام کننده عمر سلطنت شاهنشاهی و پیروزکننده انقلاب تبدیل شدند.

از خصوصیت دیگر انقلاب اسلامی ایران، حضور تمامی اقشار مردم در انقلاب بود؛ به‌عنوان مثال، در انقلاب فرانسه، روشنفکران نقش اساسی داشتند و در انقلاب روسیه، نقش کارگران کاملا مشهود و برجسته‌تر از سایر اقشار بود؛ ولی در مورد انقلاب اسلامی ایران، طبقه خاصی را نمی‌توان به‌عنوان عامل اصلی انقلاب معرفی کرد؛ زیرا تمامی اقشار مردم، اعم از شهری و روستایی، مرد و زن، پیر و جوان، محصل و دانشگاهی و... در پیروزی انقلاب نقش داشتند و این ویژگی‌ای است که انقلاب اسلامی ایران را از بسیاری از دیگر انقلاب‌ها متمایز کرده است.

از دیگر خصوصیات انقلاب ایران، اسلامی بودن، اعتقادی بودن و ارزشی بودن آن است. یکی از اصلی‌ترین دلایل اعتراضات مردم، بی‌توجهی و کم‌اهمیتی رژیم سابق به ارزش‌های دینی بود که البته باید عواملی همچون فسادهای طبقاتی و فسادهای سیاسی و خفقان را که با روح عدالت‌خواهی اسلام و ارزش‌های اسلامی در تضاد است نیز به آن اضافه کرد.

در ادبیات سیاسی، حرکت‌های اعتراضی عناوین گوناگونی می‌گیرند؛ از قیام، جنبش، نهضت و کودتا تا رفرم و اصلاح که شاید معانی و مفاهیم نزدیک به همی دارند؛ اما قطعاً در ادبیات سیاسی، تغییر و رفرم، حرکتی است که چهارچوب یک نظام را می‌پذیرد و موجودیت آن را قبول می‌کند؛ ولی خواستار اصلاح در چهارچوب همان نظام است.

در کودتا، تغییر سیاسی یک حکومت، در مدتی کوتاه و توسط نظامیان صورت می‌گیرد و معمولاً قدرت دست به دست می‌گردد؛ اما رژیم سیاسی و نظام سیاسی، تغییر چندانی پیدا نمی‌کند؛ ولی "انقلاب"، خیزش مردم برای رسیدن به یک موقعیت مطلوب است. در سال 57، خواسته مردم ما در شعارهای آنان تجلی پیدا می‌کرد. در شعارهایی مثل «استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی» و مطمئنا تحقق این شعارها، یعنی حفظ استقلال و جمهوریت و اسلامی بودن نظام و رعایت حقوق مردم، می‌تواند باعث دوام و استحکام بیشتر انقلاب اسلامی شود.

نسل‌های انقلاب
در این مطلب، نسل‌های انقلاب به چهار دسته تقسیم می‌شوند و توضیحاتی در این مورد ارائه می‌شود:

تفاوت نسل اول و دوم
در ابتدای مطلب، این‌گونه به نظر می‌رسد که که تفاوت این دو نسل، به لحاظ سنی آن‌ها را از یکدیگر تفکیک می‌کند؛ ولی اصولا سن افراد، به هيچ وجه مؤلفه‌اي تعيين کننده در شکل‌يابي و تمايز اين دو نسل نيست؛ اگر چه در اغلب موارد، نسل دومي‌بودن، با سنی زير پنجاه سال و نسل اولي بودن، با فراتر رفتن از سن پنجاه سالگي و ورود به دوره مسني مقارن است!

نسل اول انقلاب
اصولا نسل اول، سياستمداران و مديراني را شامل مي‌شود که پس از پيروزي انقلاب اسلامی و تدوين قانون اساسی و تشکيل نظام جمهوری اسلامي، بر اساس کشش و ضرورت فضاي سياسي و نظام ديوانسالاري حکومت، زمام قدرت و سياست و مصادر مديريتي سه قوه مقننه، مجريه و قضاييه را بر عهده گرفتند و تصميم‌سازان اصلي سياست و مديريت در دوران تثبيت و استقرار نظام شدند و بر پايه الگوي «قانون‌گذاري-اجرا» و تکيه بر قدرت سياسي و نظام ديوانسالاري، به مديريت کشور پرداختند. در واقع، نسل اول کسانی هستند که موسس‌اند و حکومت اسلامی را آن‌ها بنا کردند.

نسل دوم انقلاب
نسل دوم، اما راهي ديگر در پيش گرفت. اين نسل که جمع بزرگي از دانشجويان و دانش آموختگان دانشگاهي و فضلاي جوان حوزوي پيرو و وفادار به امام خميني(ره) را شامل مي‌شود، در حقيقت پرورش يافتگان دانشگاهي و حوزوي در دوره رهبري امام خميني(ره) به‌شمار مي‌آيند.

نسل دوم، نسلی «هدف‌گرا»، «راهبرد محور» و «جامع گرا» شد و هرگز نتوانست قدرت سياسي و ديوانسالاري حکومت عمدتا مبتني بر «فرآيندگرايي ديواني» و «عمل‌گرايي محض» را بپذيرد. اینان همان کسانی هستند که حافظ مرزهای فیزیکی بودند. جنگ تحمیلی با فداکاری و ایثار این نسل به دفاع مقدس تبدیل شد. آن‌ها نگذاشتند پرچم نسل اول، حتی یک میلی‌متر جابه‌جا شود.

نسل سوم انقلاب (دهه شصتی‌ها)
نسل سوم همان دهه شصتی‌ها هستند. دهه شصتی‌ها که از نسل گذشته‌شان، امنیت نظامی را به ارث برده بودند؛ دوران نوجوانی‌شان، مصادف با چالش انقلاب اسلامی در محیط‌های نظری و دانشگاهی شد. نماد آن ماجرای کوی دانشگاه سال 78 بود. نتیجه تمام آن چالش‌ها، مرزبندی جنبش دانشجویی با حوادثی بود که در روز 24 تیر 78 اتفاق افتاد و همین تجربه 78 بود که به میان‌داری همین نسل، کشور را از پرتگاه فتنه 88 به سلامت عبور داد.

نسل سوم، تجربه حفاظت از محتوای انقلاب را دارد. در این دوره است که به همت سه نسل، ادبیات انقلاب اسلامی، به‌عنوان ادبیات مطلوب جامعه، فراگیر می‌شود. استقبال‌ نسل سوم از راهیان نور و تشییع پیکر شهدا در شهرهای مختلف(میراث نسل دوم)، اعتکاف‌ها و هیأت‌ها، نمادها و نشانه‌های اتصال نسل سوم به نسل دوم انقلاب است.

نسل چهارم انقلاب (دهه هفتادی‌ها)
امروز دهه هفتادی‌هایی در سراسر دنیا هستند که در خاک آرمیده‌اند و محل عروجشان دمشق است و سامرا. آن‌ها را "شهدای مدافع حرم" می‌نامیم. این شهدا فقط از جوانان ملت ایران نیستند؛ بلکه جوانانی از لبنان و عراق و افغان و... هستند که دوش به دوش یکدیگر خارج از مرزهای جغرافیایی، از ارزش‌هایمان دفاع می‌کنند و الان نیز خون پاک‌شان در راه رضای خدا، درخت اسلام و حفظ ارزش‌های اسلامی را آبیاری می‌کند.

تجربه دیگر هفتادی‌ها این است که آن‌ها می‌بینند، شهدای امروز انقلاب اسلامی، شهدای نخبه علمی هستند. شهید احمدی روشن، شهید شهریاری و...

تجربه‌های هفتادی‌ها و ابزارهایی که در دستان‌شان است، باعث شده است این نسل ویژگی‌های متمایزی پیدا کند:
1- یکی از جنگ‌های مهم امروز این نسل، جنگ علم است. کشورها تلاش می‌کنند تا مرزهای علمی را در اختیار خود بگیرند. هر کشوری در این حوزه قوی‌تر باشد، پیشرفته‌تر و بهتر است؛ بنابراین، نسل چهارم، نسلی دانش‌بنیان است.

2- هفتادی‌ها یکی از ابزارهای دست‌شان، ابزارهای اینترنتی است. حال با هر وسیله‌ای؛ چه تلفن همراه، چه رایانه خانگی و لپ‌تاپ. این نسل، نسل دیجیتال است.

3- محیط فعالیت‌هایشان دیگر مرز جغرافیایی ندارد. همان‌طور که در میدان نظامی، شهدای امروز ما به محیط جغرافیایی محدود نیستند؛ در محیط فرهنگی هم توانایی ارتباط‌گیری سریع و راحت را با هم‌نسلان خارج از مرز جغرافیایی دارد؛ اینترنت این مرز را شکسته است.

سرعت تحولات جهانی بسیار بالا رفته است. مرزهای جغرافیایی دیگر تعریف گذشته را ندارد. میدان‌های وسیعی در اختیار این نسل قرار گرفته است. دنیا از جنبش‌های جویای حقیقت پر شده است. بحران‌های هویتی، اقتصادی، اجتماعی؛ از میسوری و فرگوسن و وال‌استریت در آمریکا گرفته تا مصر و یمن و شرق جهان، پر شده است و مردم به‌دنبال راه حل‌های اساسی برای عبور از بحران‌هایشان هستند؛ بنابراین، نسل چهارم، با حوادث سرنوشت‌سازی روبه‌رو خواهد شد.

نسل چهارم انقلاب، نسلی تحلیل‌گر است که اگر به محتوا مجهز باشد و حواسش باشد، می‌تواند ارزش‌ها و راه‌حل‌ انقلاب اسلامی برای گریز از بحران‌ها را، با ابزاری که دارد، به دنیا منتقل کند. به همین دلیل، باید همان‌طور که ابزارش بین‌المللی است؛ نگاهش و تحلیلش هم بین‌المللی باشد.

نسل چهارم انقلاب، همانند نسل سومی‌ها، ملقب هستند به افسران جنگ نرم. «افسر جوان جنگ نرم، تو صحنه است؛ هم به دستور عمل می‌کند، هم صحنه را درست می‌بینید؛ با جسم خود و جان خود صحنه را می‌آزماید.»1



1- بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی در دیدار اساتید دانشگاه، مرداد 1388.
کد مطلب: 50206
نام شما

آدرس ايميل شما

ایرانی‌ها در تلگرام چگونه رفتار می‌کنند
بیماری کلیوی، باعث افزایش خطر ابتلا به دیابت می‌شود
چرا دچار کمبود ویتامین E می‌شویم؟