چهارشنبه ۲۲ آذر ۱۳۹۶ - 13 Dec 2017
۰

کودتا؛ شوی جدید اردوغان

سید منصور طاهری
يکشنبه ۲۷ تير ۱۳۹۵ ساعت ۲۰:۵۷
شکست سریع، نامعلوم بودن رهبران کودتا و برائت جستن همه مخالفان اصلی دولت و حزب حاکم از کودتاچیان، باعث شده تا بسیاری از تحلیلگران عرصه‌ی سیاست، آن را یک کودتای صوری و از پیش برنامه‌ریزی شده توسط حزب عدالت و توسعه و البته اردوغان در نظر بگیرند.
کودتا؛ شوی جدید اردوغان
پنجمین کودتای ترکیه در طی 60 سال اخیر، در حالی به شکست انجامید که تفاوت‌های بسیاری با کودتاهای پیشین داشت؛ شکست سریع، نامعلوم بودن رهبران کودتا و برائت جستن همه مخالفان اصلی دولت و حزب حاکم از کودتاچیان، باعث شده تا بسیاری از تحلیلگران عرصه‌ی سیاست، آن را یک کودتای صوری و از پیش برنامه‌ریزی شده توسط حزب عدالت و توسعه و البته اردوغان در نظر بگیرند که البته شاید با بررسی وقایع اخیر ترکیه و اقدامات دولت رجب طیب اردوغان، بتوان بر این ادعا صحه گذاشت.

تصمیمات و اقدامات اشتباه اردوغان در یکی دو سال اخیر، باعث تضعیف احساس غرور مردم ترکیه شده و رفاه اقتصادی آنان را به خطر انداخته است. تصمیم حماقت‌بار دولت عدالت و توسعه مبنی بر ماجراجویی و دخالت در امور کشور همسایه که زمانی شریک تجاری مهمی برای وی به شمار می‌آمد، باعث شده تا آتش این شرارت و ماجراجویی، دامان خودشان را بگیرد و با ورود تروریست‌ها از سوریه که خود به تغذیه و کمک آن‌ها مبادرت کرده بود و نیز وقوع انفجارها و کشته و زخمی شدن شهروندان بی‌گناه، تیتر اخبار رسانه‌های دنیا شود و امنیت مردم ترکیه به خطر بیفتد؛ همچنین تیرگی روابط با دیگر کشور هم‌پیمان خود -روسیه- که آن نیز برخاسته از احساس قدرت کاذب اردوغان منبعث از تاریخ سلطان سلیم‌ها و سلطان سلیمان‌ها می‌باشد -در ساقط کردن جنگنده روسی بر فراز آسمان سوریه- باعث شد تا علاوه بر به مخاطره افتادن امنیت ملت ترکیه، صنعت گردشگری و به تبع آن تجارت ترکیه -که البته پیش‌تر موفقیت‌ها و پیشرفت‌هایی به‌دست آورده بود- مختل شود؛ لذا ترک‌ها رفاه خود را نیز در معرض خطر ببینند؛ بنابراین با از دست رفتن امنیت و رفاه اقتصادی، بدیهی است که محبوبیت حزب حاکم به‌شدت تنزل پیدا کرده، فلذا بایدچاره‌ای اندیشید؛ بنابراین طی یک برنامه‌ی از پیش تعیین شده و درست زمانی‌که رئیس جمهور ترکیه در مسافرت به‌سر می‌برد، عده‌ای از مقامات ارتشی، به کمک تعدادی از سربازان، با بستن پل بسفر و با در اختیار گرفتن تلویزیون ملی ترکیه، قدرت را از آن خود می‌دانند و اعلام به اجرای قانون اساسی خود می‌کنند؛ اما در همان ساعت آغازین کودتا، با وجود به پرواز درآمدن جنگنده‌های تحت امر ارتش کودتاچی و تسلط بر آسمان استانبول و آنکارا، هواپیمای اردوغان در کمال امنیت و بدون واهمه از کودتاچیان(!) در فرودگاه استانبول فرود آمده و رئیس‌جمهور در میان خیل طرفدارانش که آن هم از طریق گروه رسانه‌ای «دوغان» -رسانه‌ی مخالف و منتقد دولت- و نیز شبکه‌های اجتماعی که پیش از این به دستور خود اردوغان، فیلتر شده بودند؛ مردم را به اجتماع در خیابان‌ها فرا بخواند و به سخنرانی بپردازد تا از این طریق محبوبیت از دست رفته‌ی خود را در میان مردم به‌دست آورد و بتواند به بسیاری از خواسته‌های خود که کمترین آن‌ها عملی ساختن هدف دیرینه‌‌اش، یعنی تبدیل نظام پارلمانی به نظام ریاستی می‌باشد، دست یابد.

اما با وجود پیچیدگی‌های شرایط و اوضاع ترکیه و وجود ابهامات فراوان در کودتای اخیر، شاید بتوان این رخداد نافرجام را به‌گونه‌ای دیگر توجیه کرد؛

حزب عدالت و توسعه با گرایشات اسلامی و مذهبی، درست نقطه مقابل ارتش لائیکِ خواهان حکومت سکولار قرار دارد و از طرفی کاهش اقتدار ترکیه در نتیجه‌ی تصمیمات اشتباه دولت اردوغان، مغایر با تمایلات جاه‌طلبانه‌ی ارتش لائیکی است که سودای نئوعثمانی‌گری را در سر می‌پروراند.

قطع روابط دیپلماتیک با قاهره، عذرخواهی از پوتین، عقب‌نشینی از سوریه و عدم توانایی در جلب نظر اعضای اتحادیه اروپا در پیوستن به این اتحادیه، باعث شد تا ارتش ترکیه که با روی کار آمدن حزب عدالت و توسعه، بسیاری از اختیاراتشان، از جمله: امکان محاکمه نظامیان در دادگاه‌های عمومی و لغو مصونیت نظامیان ارشد و کاهش اختیارات ارتش در فعالیت‌های اقتصادی و... سلب شده بود، خود به فکر برگرداندن امپراتوری عثمانی و اصل اختیارات ارتش در اداره سیاسی کشور بیفتد؛ اما به‌دلیل نبود طرح مناسب و فقدان یک رهبر کاریزما و عدم حمایت خارجی، این کودتا به سرعتِ شکل‌گیری، متوقف شد و به شکست انجامید.
کد مطلب: 49534
نام شما

آدرس ايميل شما

ایرانی‌ها در تلگرام چگونه رفتار می‌کنند
بیماری کلیوی، باعث افزایش خطر ابتلا به دیابت می‌شود
چرا دچار کمبود ویتامین E می‌شویم؟